جراحی سرطان روده بزرگ یکی از اصلی ترین و موثرترین روش های درمان تومور کولورکتال محسوب می شود. این درمان با هدف برداشت توده سرطانی و جلوگیری از گسترش بیماری انجام می گیرد. عمل سرطان روده بزرگ زمانی مطرح می شود که بررسی های تشخیصی انجام شده باشد؛ یعنی کولونوسکوپی تشخیصی و بیوپسی تومور روده وجود توده بدخیم را تایید کرده باشند. در این شرایط، تصمیم گیری درباره نوع جراحی بر اساس مرحله بندی سرطان روده، محل تومور و وضعیت عمومی بیمار انجام می شود.
جراحی سرطان روده بزرگ بدخیم تنها به برداشت توده محدود نمی شود؛ در اغلب موارد شامل خارج کردن بخشی از روده و غدد لنفاوی اطراف آن است. این اقدام که با عنوان لنف نود دیسکشن شناخته می شود، نقش مهمی در کاهش خطر بازگشت سرطان روده دارد. پزشکان با بررسی تعداد غدد لنفاوی درگیر، می توانند درباره نیاز به شیمی درمانی پس از جراحی تصمیم گیری کنند. همچنین نیاز به سایر درمان های تکمیلی نیز با این بررسی ها مشخص می شود.
عمل سرطان روده بزرگ علاوه بر جنبه درمانی، در برخی موارد نقش پیشگیرانه نیز دارد. به عنوان مثال یکی از علائم سرطان روده بزرگ، انسداد روده ناشی از تومور یا خونریزی روده بزرگ شدید است که جراحی به صورت اورژانسی انجام می شود. به این ترتیب، از عوارض جدی و تهدید کننده حیات جلوگیری به عمل خواهد آمد. به همین دلیل، آگاهی از روند جراحی سرطان روده بزرگ برای بیماران و خانواده ها اهمیت بالایی دارد.
تا انتهای این مطلب با کلینیک دانش پژوه همراه باشید؛ در این مقاله با این جراحی و انواع آن، هزینه ها و مراقبت های پس از جراحی آشنا شده ایم.
انواع جراحی سرطان روده بزرگ
جراحی سرطان روده بزرگ بسته به محل دقیق تومور و میزان درگیری روده، به روش های مختلفی انجام می شود. انتخاب نوع درمان قطعی سرطان روده بزرگ بر اساس نتایج تصویربرداری، کولونوسکوپی و مرحله بندی سرطان روده صورت می گیرد. هدف تمام این روش ها برداشت کامل تومور و حفظ حداکثر عملکرد طبیعی روده است. از جمله این روش ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
روش کولون کتومی
یکی از رایج ترین انواع عمل سرطان روده بزرگ، کولون کتومی است. در این روش، بخشی از روده بزرگ که تومور در آن قرار دارد برداشته می شود. کولون کتومی می تواند به شکل های مختلفی انجام شود که شامل موارد زیر است:
- همی کولون کتومی راست: روشی برای برداشت نیمه راست روده بزرگ در تومورهای ناحیه صعودی
- همی کولون کتومی چپ: روشی برای برداشت نیمه چپ روده بزرگ در تومورهای ناحیه نزولی
- سیگموئید کتومی: روشی برای برداشت قسمت سیگموئید روده در تومورهای انتهایی کولون
جراحی لاپاراسکوپی روده بزرگ
جراحی لاپاراسکوپی روده بزرگ یکی از روش های نوین در عمل سرطان روده بزرگ است. این عمل با ایجاد برش های کوچک انجام می شود. در این روش، ابزارهای ظریف و دوربین مخصوص برای برداشت تومور کولون استفاده می شوند.
مزایای این روش شامل درد کمتر، کاهش خطر عفونت، کوتاه تر شدن مدت بستری و بازگشت سریع تر به فعالیت های روزمره است. با این حال، انجام آن نیازمند تجربه بالای جراح متخصص و شرایط مناسب بیمار است.
در موارد پیشرفته سرطان یا وجود متاستاز سرطان روده، ممکن است این روش قابل اجرا نباشد و جراحی باز ترجیح داده شود.
جراحی باز روده بزرگ
جراحی باز روده بزرگ روش سنتی و کلاسیک جراحی سرطان روده بزرگ است. این عمل از طریق یک برش بزرگ در ناحیه شکم انجام می شود. این روش معمولا در موارد پیچیده، تومورهای بزرگ یا زمانی که انسداد روده ناشی از تومور وجود دارد، انتخاب می شود.
جراحی باز امکان دید مستقیم و کنترل بهتر ناحیه درگیر را برای جراح فراهم می کند. اگرچه دوره نقاهت آن طولانی تر از روش لاپاراسکوپی است، اما در برخی بیماران تنها گزینه ایمن و مؤثر محسوب می شود.
پس از جراحی باز، مراقبت های دقیق و پیگیری منظم برای جلوگیری از عوارض و بازگشت سرطان روده اهمیت ویژه ای دارد.
برداشت کامل روده بزرگ (توتال کولکتومی)
در برخی بیماران، به ویژه افرادی که چندین تومور همزمان دارند، درگیر بیماری های زمینهای مانند پولیپوز خانوادگی هستند، استفاده می شود. همچنین اگر کل کولون درگیر سرطان شده باشد این روش کارساز است.
در این نوع جراحی سرطان روده بزرگ بدخیم، کل کولون برداشته می شود؛ سپس مسیر دفع از طریق اتصال روده باریک به راست روده یا ایجاد استوما تامین می شود. این روش رایج نیست، اما در شرایط خاص تنها راه درمان موثر محسوب می شود.
در این میان روش های جراحی دیگری نیز وجود دارد که کمتر رایج هستند و با توجه به شرایط بیمار می توانند انتخاب شوند. تشخیص استفاده از این روش ها بر عهده پزشک متخصص است؛ اما به طور کلی، روش های نام برده شده پرکاربردتر هستند.
مراحل جراحی سرطان روده بزرگ
عمل سرطان روده بزرگ یک فرآیند چند مرحله ای است که از پیش از ورود بیمار به اتاق عمل آغاز می شود. در مرحله اول، ارزیابی های دقیق شامل آزمایش های خون، تصویربرداری و بررسی وضعیت عمومی بیمار انجام می گیرد. این اقدامات به پزشک کمک می کند تا مناسب ترین نوع جراحی سرطان روده بزرگ بدخیم را انتخاب کند.
در مرحله دوم، حین عمل سرطان روده بزرگ، بخش درگیر روده و غدد لنفاوی اطراف آن برداشته می شود. سپس دو سر سالم روده به یکدیگر متصل می شوند. این اتصال با عنوان آناستوموز روده شناخته می شود. در برخی شرایط خاص، به ویژه زمانی که خطر عفونت یا نشت وجود دارد، ممکن است موقتا یا دائما استوما ایجاد شود.
مرحله پایانی عمل سرطان روده بزرگ به بررسی نمونه های برداشته شده در آزمایشگاه پاتولوژی اختصاص دارد. نتایج این بررسی ها نقش تعیین کننده ای در تصمیم گیری برای شیمی درمانی پس از جراحی یا رادیوتراپی سرطان روده دارند. این مرحله، ارتباط مستقیم با پیش آگهی بیماری و احتمال بازگشت سرطان روده دارد.
مراقبت های بعد از جراحی سرطان روده بزرگ
مراقبت های بعد از عمل سرطان روده بزرگ نقش کلیدی در بهبود سریع تر بیمار و کاهش عوارض احتمالی دارند. در روزهای نخست پس از عمل سرطان روده بزرگ، بیمار تحت نظر تیم درمان قرار می گیرد. در این روزها، علائمی مانند درد، عفونت یا مشکلات گوارشی به موقع شناسایی می شوند.
تغذیه پس از عمل سرطان روده بزرگ به صورت تدریجی آغاز می شود. معمولا ابتدا مایعات شفاف و سپس غذاهای نرم توصیه می گردد تا عملکرد طبیعی روده به آرامی بازگردد. رعایت رژیم غذایی مناسب می تواند از بروز انسداد کولون یا مشکلات دفع جلوگیری کند.
از دیگر بخش های مهم مراقبت، پیگیری پس از جراحی است. انجام کولونوسکوپی های دوره ای، آزمایش های تصویربرداری و بررسی های بالینی به تشخیص زودهنگام بازگشت سرطان روده کمک می کند. در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
هزینه جراحی سرطان روده بزرگ
هزینه جراحی سرطان روده بزرگ به عوامل متعددی بستگی دارد و نمی توان رقم ثابتی برای آن تعیین کرد. عوامل زیر در تعیین هزینه دخیل هستند:
- نوع عمل سرطان روده بزرگ
- روش جراحی (باز یا لاپاراسکوپی)
- مدت بستری در بیمارستان
- نیاز به درمان های تکمیلی
در مواردی که جراحی سرطان روده بزرگ بدخیم همراه با شیمی درمانی یا رادیوتراپی سرطان روده باشد، هزینه ها افزایش پیدا می کند. همچنین وجود عوارضی مانند انسداد روده ناشی از تومور یا متاستاز سرطان روده می تواند نیاز به مداخلات درمانی بیشتری ایجاد کند.
بخشی از هزینه ها ممکن است تحت پوشش بیمه قرار گیرد، اما میزان پوشش بسته به نوع بیمه و مرکز درمانی متفاوت است. توصیه می شود بیماران پیش از انجام جراحی سرطان روده بزرگ، درباره جزئیات هزینه ها و پوشش بیمه ای اطلاعات کامل کسب کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با هزینه این عمل جراحی، با کلینیک دانش پژوه در تماس باشید.
عوارض جراحی سرطان روده بزرگ
عوارض جراحی سرطان روده بزرگ می توانند کوتاه مدت یا بلند مدت باشند. شدت این عوارض به وضعیت بیمار و نوع جراحی بستگی دارد. درد، عفونت محل جراحی و مشکلات گوارشی از عوارض شایع اولیه پس از عمل سرطان روده بزرگ محسوب می شوند.
در برخی بیماران، اختلال در عملکرد روده، اسهال یا یبوست ممکن است تا مدتی ادامه داشته باشد. همچنین در صورت بروز مشکل در آناستوموز روده، احتمال نشت یا عفونت وجود دارد که نیازمند مراقبت پزشکی فوری است.
از عوارض دیررس جراحی سرطان روده بزرگ بدخیم می توان به احتمال بازگشت سرطان روده اشاره کرد. به همین دلیل، پیگیری منظم و رعایت توصیه های پزشک اهمیت ویژه ای دارد. تشخیص زودهنگام عوارض می تواند از بروز مشکلات جدی تر جلوگیری کند.
سخن آخر
جراحی سرطان روده بزرگ یکی از مهم ترین مراحل درمان این بیماری است. این جراحی می تواند نقش تعیین کننده ای در بهبود و افزایش طول عمر بیمار داشته باشد. انتخاب نوع مناسب عمل سرطان روده بزرگ، مراقبت صحیح پس از جراحی و پیگیری منظم، سه عامل اساسی در موفقیت درمان هستند. با توجه به پیچیدگی این بیماری، تشخیص و درمان باید حتما تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. هرگونه علامت غیرطبیعی پس از جراحی نیز باید به سرعت مورد بررسی قرار گیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه جراحی، هزینه ها و مراقبت های پس از جراحی، با کلینیک دانش پژوه در تماس باشید.