پیشگیری از شقاق مقعدی چگونه است ؟
پیشگیری از شقاق مقعدی، یکی از بهترین راه حل ها برای مبتلا نشدن به این عارضه است. زخم هایی که بر اثر شقاق در ناحیه مقعد شما ایجاد می شوند، می توانند زندگی روزمره شما را سخت کنند. شاید با خود فکر کنید پیشگیری از شقاق مقعدی زمانی منطقی است که در معرض ابتلا به این عارضه باشیم. در پاسخ به شما می گوییم که هیچ تضمینی وجود ندارد که آیا شما به این عارضه دچار می شوید یا خیر؛ در حقیقت درصد زیادی از مردم به دلیل سبک زندگی نادرستی که این روزها رواج دارد، دچار چنین عارضه ای خواهند شد.
با انجام اقدامات جلوگیری از شقاق مقعدی، 60 درصد افرادی که در مراحل ابتدایی ابتلا هستند نیز درمان می شوند. ابتلا به فیشر مقعدی می تواند عوارض بسیاری به دنبال داشته باشد. برخی بیماران مجبور هستند برای رهایی از فیشر، به روش های جراحی روی آورند. این موضوع می تواند آسیب دیدگی اسفنگتر مقعد را نیز به دنبال داشته باشد. در موارد دیگر درمان، تزریق بوتاکس توصیه شده است. با این حساب، بهترین راه حلی که می تواند از عوارض شقاق در امان بمانید، پیشگیری از فیشر مقعدی است. برای درمان و پیشگیری از فیشر مقعدی، می توانید به کلینیک دکتر دانش پژوه مراجعه کنید. در این مطلب با کلینیک دکتر دانش پژوه همراه باشید تا بیشتر با روش های پیشگیری از شقاق مقعدی آشنا شویم.
مقدمه
شقاق یا فیشر مقعدی به موقعیتی گفته می شود که یک زخم کوچک در پوشش مقعد ایجاد شده باشد. زخم شقاق مقعدی می تواند دردناک باشد و در زمان دفع مدفوع، خونریزی کند. این زخم سوزش و التهاب زیادی را در ناحیه مقعد ایجاد می کند. خونریزی در هنگام ابتلا به شقاق مقعدی به حدی است که می تواند روی مدفوع نیز دیده شود. این عارضه در اثر یبوست شدید یا عدم رعایت بهداشت در افراد ایجاد می شود. یبوست شدید باعث می شود تا مدفوع سفت و خشک، آستر مقعد را پاره کند. این پارگی به فیشر یا شقاق مقعدی بدل می گردد. در مواردی ممکن است زخم ایجاد شده پس از 6 الی 8 هفته به صورت خود به خودی درمان شود. در صورت عدم رعایت بهداشت و عدم توجه به رسیدگی به زخم، این عارضه مزمن شده و از بین نمی رود.
با وجود این که این عارضه کاملا آزاردهنده است، اما موضوع نگران کننده ای نیست و می تواند درمان شود. شقاق مقعدی در هر سنی رخ می دهد؛ کودکان و بزرگسالان هیچکدام از این عارضه مصون نیستند. از جمله دلایل بروز این عارضه در بزرگسالان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- فشار شدید در هنگام زایمان طبیعی که می تواند بافت مقعد را پاره کند.
- IBD (بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون)، در صورت مشاهده علائم باید سریعا درمان شود.
- کاهش جریان خون به مقعد و رکتوم (ناحیه آنورکتال)، بر اثر نشستن زیاد و بی تحرکی بروز می کند.
- سرطان مقعد، در صورت مشاهده علائم باید هر چه سریع تر برای درمان اقدام کرد.
- عفونت های مقاربتی مانند HIV، تبخال و سیفلیس، برای عدم ابتلا به این بیماری ها باید از روابط پرخطر پرهیز کرد.
روش های جلوگیری از شقاق مقعدی
بسیاری از افراد تمایل دارند تا از روش های پیشگیری از شقاق مقعدی استفاده کنند؛ چرا که همواره پیشگیری بهتر از درمان برشمرده می شود. در این شرایط، با اجرای اقدامات احتیاطی، می توان تا حد زیادی از بروز این بیماری جلوگیری کرد. از جمله روش های جلوگیری از شقاق مقعدی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
رژیم غذایی پر فیبر
از آنجایی که یبوست یکی از دلایل شایع بروز شقاق است، لازم است تا برای پیشگیری از فیشر مقعدی، فیبر بیشتری مصرف کنید. خوردن سبزیجات و میوه ها برای پیشگیری از شقاق مقعدی توصیه می شود. از جمله مواد غذایی برای جلوگیری از شقاق مقعدی مناسب هستند می توان موارد زیر را نام برد:
- میوه های ملین چون گلابی، توت فرنگی، آووکادو، تمشک و انبه
- سبزیجاتی مثل هویج، چغندر، کلم بروکلی، سیب زمینی
- انواع سبوس به خصوص گندم و جو
- انواع جوانه سبزیجات مثل جوانه ماش و شبدر
- غلات کامل شامل برنج قهوه ای، جو دوسر، پاپ کورن، ماکارونی
- انواع حبوبات مثل لوبیا، نخود فرنگی، عدس
- انواع مغز شامل دانه آفتابگردان، دانه کدو تنبل، پسته و بادام
به طور کلی حداقل 25 گرم فیبر در طول روز باید در رژیم غذایی شما باشد. اگر عادت به مصرف فیبر ندارید، آن را کم کم به رژیم غذایی خود اضافه کنید؛ چرا که ممکن است سبب نفخ شوند. اگر نمی توانید خودتان رژیم غذایی پر فیبر را رعایت کنید، از یک پزشک تغذیه یا متخصص بیماری های مقعدی کمک بگیرید. شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر با کلینیک دانش پژوه در تماس باشید.
نوشیدن مایعات و آب کافی
یکی از روش های پیشگیری از شقاق مقعدی، نوشیدن آب کافی است. آب کمک می کند تا مدفوع خشک نشود و یبوست رخ دهد. اگر نوشیدن آب تنها برای شما اذیت کننده است، از آبمیوه ها استفاده کنید. دمنوش های گیاهی نیز می توانند از بروز یبوست جلوگیری کنند. توجه داشته باشید که بانوان باردار باید این موارد را زیر نظر پزشک مصرف کنند. چرا که برخی دمنوش های گیاهی برای آن ها مضر است.
اجابت مزاج به موقع
برخی افراد عادت به نگه داشتن مدفوع خود دارند. این موضوع نیز می تواند سبب بروز شقاق شود. برای جلوگیری از شقاق مقعدی، هر زمان که بدن هشدار دفع داد، حتما اجابت مزاج کنید. دفع مدفوع نباید به تعویق بیوفتد. هر چه بیشتر مدفوع را نگه دارید، خشک تر و سفت تر می شود. در نتیجه برای پیشگیری از شقاق مقعدی، باید به موقع اجابت مزاج کنید. البته در مواردی نیز فیشر به دلیل بروز اسهال های مزمن و اسیدی رخ می دهد. هر گونه تغییر در اجابت مزاج را زیر نظر پزشک درمان کنید تا به پیشگیری از شقاق مقعدی منجر شود.
ورزش منظم
ورزش منظم و روزانه به پیشگیری از فیشر مقعدی کمک می کند. حتی یک پیاده روی ساده نیز می تواند برای شما مفید باشد. پیشگیری از شقاق مقعدی با جلوگیری از بروز یبوست امکان پذیر است. ورزش کردن شما را از عوارض یبوست در امان نگه می دارد. اگر امکان ورزش کردن ندارید، روزی 20 دقیقه پیاده روی کنید. حتی می توانید این پیاده روی را در خانه انجام دهید.
توصیه های پزشکی برای پیشگیری از شقاق مقعدی
برای پیشگیری از شقاق مقعدی، باید به توصیه های پزشکان نیز دقت کنید. در این بخش از مقاله، توصیه های پزشکی برای پیشگیری از فیشر مقعدی برای شما آورده شده است. علاوه بر مواردی که در بخش قبل گفتیم، راه حل های دیگری نیز برای جلوگیری از شقاق مقعدی وجود دارد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- حفظ وزن ایده آل و تلاش برای لاغر شدن؛ اضافه وزن شدید باعث فشار به باسن و مقعد می شود.
- اجتناب از روابط جنسی مقعدی یا آنال؛ حتی اگر رابطه پر خطر ندارید، از این نوع رابطه جنسی پرهیز کنید.
- خودداری از زور زدن در توالت؛ اگر دچار یبوست هستید، آن را به روش پزشکی درمان کنید.
- رعایت بهداشت ناحیه مقعدی و عدم استفاده از تمیزکننده های معطر و اسیدی؛ مقعد برای شستشو نیاز به شوینده ندارد.
- درمان یبوست و اسهال مزمن زیر نظر زشک توصیه می شود.
- اجتناب از نشستن طولانی مدت؛ اگر حرفه شما پشت میزی است، حتما بعد از یک ساعت نشستن کمی فعالیت کنید.
- اجتناب از مصرف مواد محرکی چون الکل و هرگونه مواد مخدر به خصوص سیگار، بسیار مهم است.
- مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم اولیه و هر گونه ناراحتی در ناحیه مقعد، ضروری است.
- خودداری از مصرف غذاهای فرآوری شده، فست فود و غذاهای چرب ضروری است؛ چرا که سبب بروز یبوست می شوند.
- استفاده از دستمال توالت نرم و بدون عطر را جدی بگیرید.
- از مصرف غذاهای تند و پر ادویه در صورت ابتلا به اسهال، خودداری کنید.
- برای شستشوی مقعد از آب ولرم به جای آب خیلی گرم یا خیلی سرد استفاده کنید.
- در مواردی ممکن است پزشک برای شما پمادهایی تجویز کند. این پمادها به نرم شدن بافت مقعد کمک می کنند. از جمله آن ها می توان به هیدروکورتیزون اشاره کرد.
سخن آخر
پیشگیری از شقاق مقعدی بسیار راحت تر از آن چیزی است که تصور می کنید. با روش های ساده می توان به جلوگیری از شقاق مقعدی کمک کنید. یکی از دلایل بروز شقاق مقعد، یبوست است. برای پیشگیری از فیشر مقعدی، باید از بروز یبوست جلوگیری کرد. به این منظور، رژیم غذایی پر فیبر و نوشیدن آب کافی روش های ساده و کم هزینه پیشگیری از شقاق مقعدی هستند. همچنین توصیه می شود تا از روابط جنسی مقعدی نیز جلوگیری کنید. این روابط بافت اطراف مقعد را ضعیف و زخم می کنند. چنانچه اولین علائم بروز فیشر را مشاهده کردید، درمان خود را زیر نظر پزشک آغاز کنید. از درمان های خودسرانه بپرهیزید. برخی پزشکان برای پیشگیری از شقاق مقعدی، ممکن است پمادهای خاصی تجویز کنند. یکی از انواع این پمادها، هیدروکورتیزون است که تنها باید با تجویز پزشک مصرف شود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره شقاق و رزرو وقت معاینه حضوری، با کلینیک دکتر دانش پژوه در تماس باشید.